Het is ook de start, waar de weg terug begint
Over dorsale shutdown, belichaamde heling en de weg terug naar jezelf
Er zijn momenten in het leven waarop verandering zich niet aankondigt als groei, maar als stilstand. Niet als een heldere keuze, maar als een innerlijke noodrem. Je merkt dat je niet meer vooruitkomt, dat je systeem weigert mee te bewegen, terwijl je hoofd misschien nog wél wil. Op zulke momenten vraagt het leven niet om een volgende stap, maar om een pauze die dieper gaat dan rust alleen.
De afgelopen maanden heb ik zo’n moment ervaren. Een periode waarin mijn lichaam besloot dat het genoeg was. Niet omdat ik faalde, maar omdat mijn systeem bescherming verkoos boven functioneren. Wat volgde was een totale systeemonderbreking, een dorsale stop, waarin niets meer vanzelf ging en waarin de weg terug niet begon met doen, maar met blijven.
Wanneer overleven belangrijker wordt dan functioneren
In acht weken tijd hield mijn lichaam twaalf kilo vast. Niet door verandering in gedrag, maar als biologische reactie op langdurige spanning. Alsof mijn systeem zei: we houden vast, we laten niets los, het is niet veilig genoeg. Tegelijkertijd verdween mijn vermogen om actief deel te nemen aan het leven zoals ik dat gewend was. Ik lag op bed en keek voor me uit. Dat was het. Meer kon ik niet.
Tijd verloor zijn betekenis. Dagen vloeiden in elkaar over zonder duidelijk begin of einde. Mijn gedachten waren fragmentarisch, mijn energie afwezig. Er was geen perspectief, geen verlangen, geen richting. Alleen de aanwezigheid van het moment en een leegte die alles leek te vullen.
En toch gebeurde er iets belangrijks: ik deed wat wél ging. Niet uit discipline, maar uit afstemming. Ik stopte met meten aan wat niet lukte en begon te luisteren naar wat nog beschikbaar was.
Doen wat mogelijk is
In deze fase schreef ik blogstukken. Soms in delen, verspreid over dagen. Soms in één keer, wanneer de ruimte er onverwacht was. Niet volgens een planning, maar volgens het ritme van mijn systeem. Ik maakte muziek, creëerde nummers zonder doel of deadline, puur omdat klank mij hielp reguleren en aanwezig te blijven.
Ik maakte kunst in verschillende vormen. Soms tekende ik. Soms schilderde ik. Soms schreef ik creatief, zonder te weten waar het naartoe zou leiden. En soms werkte ik samen met AI om mijn digitale kunst vorm te geven, niet als vervanging van mijn creativiteit, maar als verlengstuk ervan. Een veilige manier om te creëren zonder overbelasting.
Deze vormen van expressie waren geen prestaties. Ze waren signalen van leven. Bewijzen dat er, zelfs in stilstand, beweging mogelijk is.
De leegte en het verlies van richting
Die leegte was niet eenduidig. Soms was ze zwaar en verdrietig, met tranen die zonder aankondiging kwamen. Soms was ze vlak en stil, bijna verontrustend in haar afwezigheid van gevoel. In die momenten begon langzaam een besef te dagen, al voelde het nog niet zo: het is logisch dat niets klopt in deze fase. Dat het innerlijke kompas even geen richting aangeeft. Het kloppende gevoel verdwijnt niet voorgoed, het trekt zich tijdelijk terug. Het heeft tijd nodig. En ruimte.
De intelligentie van het zenuwstelsel
Wat ik ervoer was geen mentale inzinking en geen vermoeidheid die je kunt oplossen met rust of discipline. Het was een diepe neurologische reactie. Mijn zenuwstelsel koos voor bevriezen als laatste veilige optie. Wanneer er een trigger kwam, soms groot, soms ogenschijnlijk klein, schoot mijn systeem onmiddellijk in alarm. Adrenaline, noradrenaline en cortisol deden hun werk. Mijn hartslag versnelde, mijn ademhaling werd oppervlakkig en mijn lichaam stond klaar voor gevaar, ook al was dat gevaar niet concreet aanwezig.
In die momenten bleef ik vragen stellen. Ik zocht woorden voor wat er gebeurde, las, luisterde, verdiepte me in wat mij kon helpen reguleren. Niet vanuit onrust, maar vanuit nieuwsgierigheid. Er is altijd wel iets te vinden dat steun biedt: een artikel, een gesprek, een inzicht, een vriend of vriendin die helpt om even te landen of iets te spiegelen. Die momenten van contact en leren waren klein, maar essentieel.
Weerstand vergroot de storm
Mijn automatische reactie was weerstand. Ik wilde stoppen wat er gebeurde, mezelf toespreken, het ongemak wegduwen. Juist die weerstand verlengde de paniek. Langzaam begon ik te begrijpen dat een paniekaanval geen knop heeft die je kunt omzetten zodra hij gestart is. Het is een golf. En tegen een golf vechten kost meer energie dan haar laten komen en weer laten gaan.
Dit gaat weer over
Wat mij hielp, was mezelf keer op keer herinneren aan een eenvoudige waarheid: dit gaat weer over. Niet als mantra die alles moest oplossen, maar als anker. Ook al voelt het alsof deze toestand permanent is, het zenuwstelsel beweegt altijd richting regulatie. Ik hoefde daar niet aan te trekken. Ik hoefde alleen maar niet in de weg te staan.
Vertragen in plaats van oplossen
In plaats van te proberen paniek te stoppen, begon ik haar toe te laten. Ik benoemde wat er gebeurde: dit is spanning, dit is angst, dit is mijn lichaam in overleving. Ik liet de golf komen en wachtte. Pas nadat hij begon te zakken, ondersteunde ik mijn systeem actief. Ik voelde mijn voeten op de grond, de steun van het bed onder mijn lichaam, ik verlengde mijn uitademing. Ik deed eenvoudige grondingsoefeningen, spande en ontspande mijn spieren, of hield een warme kop thee vast om mijn lijf het signaal te geven dat vertragen veilig was.
Minieme keuzes, grote betekenis
Een van de meest helende inzichten in deze periode was het belang van minieme controle. Niet de controle over het geheel of de toekomst, maar over kleine, concrete keuzes in het hier en nu. Welke muziek ik opzette. Of ik thee of water dronk. Wanneer ik een raam opende of sloot.
Deze keuzes waren van mij. Ze gaven mijn systeem houvast. Herhaaldelijk controle nemen over de meest gewone dagelijkse dingen versterkte mijn gevoel van autonomie en ondersteunde het helingsproces. Het leerde mijn brein dat ik niet machteloos was, zelfs niet in stilstand.
Gedachten onderbreken en bijsturen
Ook leerde ik om mijn gedachten niet onbeperkt hun gang te laten gaan. Niet door ze te bestrijden, maar door ze te onderbreken. Wanneer oude verhalen zich aandrongen, bracht ik bewust een ander onderwerp in. Soms iets tastbaars in de ruimte, soms een eenvoudige handeling, soms een zin die ik hardop uitsprak. Al was het maar even. Die onderbreking leerde mijn brein dat niet elke gedachte waarheid is en niet alles wat opkomt gevolgd hoeft te worden.
Oude patronen herkennen zonder erin te verdwijnen
Gaandeweg werd duidelijk dat veel van wat zich aandiende oude patronen waren. Bekende routes in mijn systeem, gevormd in eerdere fases van mijn leven. Juist wanneer ik probeerde die patronen te doorbreken, werden ze luider. Ze vroegen aandacht, bevestiging, terugkeer naar het bekende.
In plaats van daartegen te vechten, begon ik ze te erkennen. Ik bedankte ze voor het aandienen. Niet omdat ik ze nodig had, maar omdat ze ooit een functie hadden gehad. En vervolgens pakte ik het roer weer vast, rustig en bewust, en stuurde bij richting mijn nieuwe koers.
Creatie, leren en verbinding als vorm van beweging
Wat deze periode mij opnieuw liet zien, is dat stilstand nooit volledig stil is. Ik bleef vragen stellen. Ik bleef leren. Ik bleef verbinden. Deze momenten zijn loodzwaar wanneer je erin zit, maar ze zijn altijd leerzaam. Achteraf blijken ze bijna altijd ergens goed voor te zijn, ook al is dat in het moment niet te zien of te voelen.
Creatie werd geen doel, maar een gevolg van aanwezig blijven. Uit vijf seconden rust ontstonden zinnen. Uit zinnen ontstond muziek. Uit muziek ontstonden beelden. Zonder deze schaduw was deze diepte er niet geweest. Zonder deze leegte geen nieuwe vorm.
Thuiskomen in plaats van doorzetten
Heling is geen rechte lijn en geen eindpunt. Het is een cyclisch proces. Mijn systeem onderbreekt mij wanneer veranderingen te snel gaan en focus, verwachting en energie uit balans raken. Dat blijft uitdagend. Maar steeds vaker herken ik het eerder. Steeds vaker weet ik wat helpt.
Ik haak niet meer aan terwijl het stormt. Ik los niets op midden in paniek. Ik blijf. Ik adem. Ik laat mijn lichaam doen waarvoor het gemaakt is. En wanneer de rust terugkeert en mijn ratio weer beschikbaar wordt, ga ik verder. Niet omdat alles opgelost is, maar omdat ik mezelf niet langer verlaat.
De weg terug naar mezelf bestaat niet uit grote stappen, maar uit kleine, herhaalde keuzes. Soms niet meer dan vijf seconden tegelijk. En steeds vaker voel ik: ook dat is genoeg.
Misschien is dat wel de essentie van heling. Dat het niet vraagt om een betere versie van jezelf, maar om een eerlijkere relatie met wie je bent. Om luisteren in plaats van forceren. Om vertrouwen in plaats van controle.
Voel je dat jouw systeem ook vraagt om vertraging, afstemming en een andere manier van bewegen? Weet dat je daarin niet alleen hoeft te staan. Soms helpt het om samen te kijken, te voelen en te ontcijferen wat jouw lichaam en innerlijke kompas je proberen te vertellen.
Neem gerust contact op als je voelt dat coaching met mij je hierin kan ondersteunen.
“Je lichaam liegt niet. Het fluistert, wacht en weet de weg.”
“Jezelf zijn is je grootste kracht.”
Liefs, Donja